ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལག་ལེན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད“གཅིག་སྒྲིལ་བཞི”ཡག་པོ་བྱས་པ།

2025ལོར། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་དང་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་རིམ་བྱུང་གི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་75འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་དང་བོད་དུ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྐབས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། བརྟག་ཞིབ་གྲོས་མོལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཐེངས་62སྤེལ་བ། བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་ཁག་1700བཏོན་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལག་ལེན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད་མི་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་དང་། ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་སྒྲིལ། བློ་གྲོས་གཅིག་སྒྲིལ། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བཅས་རྒྱ་ཁྱབ་བྱས་ཡོད།

“དོན་ཆེན་བཞིར”དམ་པོར་དམིགས་ནས་ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་འགན་སྒྲུབ་ཇུས་འདོན་བྱས་པ།

སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས། མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱིས“ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་དམ་པོར་དམིགས་ནས་སྲིད་གླེང་ཇུས་འདོན་བྱེད་དགོས”ཞེས་ནན་བཤད་གནང་ཡོད། 2025ལོར། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱིས“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པ”ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོའི་ངང་མཇུག་འགྲིལ་བ་དང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པར”འཐབ་འགོད་ཇུས་འདོན་བྱེད་པར་ཞབས་འདེགས་ཞུས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པའི་ལོ་འཁོར་གྱི་གྲོས་མོལ་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། གྲོས་མོལ་སྲིད་གླེང་གི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཐེངས་15སྤེལ་བ། ཆེད་དོན་བརྟག་ཞིབ་དང་། དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ། ཨུ་ཡོན་གྱིས་ལྟ་ཞིབ་བཅས་ཐེངས་36བྱས་པ། སྙན་སེང་ཞུ་ཡིག་39ཕུལ་བ། ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གཏམ་བཤད་ཐེངས་123སྤེལ་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཇུས་འདོན་པ་དང་ཐབས་ཇུས་གནད་སྨིན་ངང་བསྟར་བར་རམ་འདེགས་བྱས་ཡོད།

དེ་དང་ཆབས་ཅིག“བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམ་ནན་གྱི་གཅུན་སྡོམ་དང་འཇམ་ཐབས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ”དང་། “ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངང‘ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི’ འཆར་འགོད་བཟོ་བར”དམིགས་ཏེ་ཆེད་དོན་སྲིད་གླེང་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གསར་མ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པ། རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། བདེ་ཐང་བོད་ལྗོངས་སྐྲུན་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ། མི་འབོར་གྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ། འོད་ཤུགས་ཐོན་ལས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་བཏོན་ཡོད། “ཆུ་བེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམིགས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ”དང“གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ”སོགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་གྲོས་མོལ་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་དང་། “ས་མཐོའི་གངས་འཁྱགས་ལུས་རྩལ་དང་གངས་འཁྱགས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི”མཉམ་འགུལ་གྲོས་མོལ་དང་། “དབྱར་དགུན་གུང་གསེང་རིང་གི་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་རེས་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི”གྲོས་གཞི་གཉེར་སྒྲུབ་གྲོས་མོལ། “རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་སྨན་བཅོས་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན”དང་། “ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་ཕྱི་ཕྱོགས་སྒོ་དབྱེར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ” “ཞིང་འབྲོག་པའི་སྡོད་ཁང་གི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི”ཁ་གཏད་གྲོས་མོལ། 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་བརྟན་མཐའ་དར་དང་དམངས་ཕྱུག་བྱ་སྤྱོད་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་སྲོལ་ཡིག(འཆར་ཟིན)》ཁྲིམས་འཛུགས་གྲོས་མོལ། “རྫོང་ཁོངས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས”ཀྱི་གྲོས་མོལ་གླེང་སྟེགས་བཅས་འཚོགས་ནས་ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་ཇུས་འདོན་ལ་བརྟེན་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཞབས་འདེགས་དེ་བས་ཡག་པོ་ཞུས་ཡོད།

གཞན་ཡང་། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲལ་མཁོ་དང་། དཀའ་ངལ། སེམས་ཁྲལ། རེ་སྒུག་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་པ་དང་། “འོས་འགན་སློབ་གསོ་སྤུས་ལེགས་དོ་སྙོམས་འཕེལ་རྒྱས”དང་། “རང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཞུ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ” “རྒྱལ་ཁབ་ས་མཐོའི་ནད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན”སོགས་ལ་དམིགས་ནས་སྲིད་གླེང་ཇུས་འདོན་བྱས་པ་དང་། གྲོས་མོལ་རྣམ་པའི་ལྟ་སྐུལ་གྱི་ལེགས་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ“དིང་རིའི་ས་ཡོམ་གེགས་ཁུལ་གྱི་གེགས་རྗེས་སླར་གསོ་བསྐྱར་སྐྲུན”དང་། “གཙང་པོ་དང་ཆུ་ཆེན་གྱི་ཆུ་རྩ་གསོ་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང” “རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད” “ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ཁ་འཛུགས་སྐྲུན”སོགས་ལ་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་སྒྲིལ་རྒྱ་ཁྱབ་དང་དྲང་ནུས་ཆེན་པོ་གཅིག་སྡུད་བྱས་པ།

2025ལོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱིས་མི་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་དང་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཆབ་སྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། “ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་མཉམ་དུ་བཏོད་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལེའུ་གསར་པ་རྩོམ་པའི”ལྟེ་མཐུན་སྒོར་དབྱིབས་ཡག་པོ་བྲིས་ཡོད། “སྲིད་གྲོས་ཀྱི་སློབ་ཁང་། བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་འཆད་ཁྲིད”དང་། “རིག་དཔལ་གྱི་སྲིད་གྲོས། ཨུ་ཡོན་གྱིས་དཔེ་ཀློག” “སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དཔེ་ཁང་། ཨུ་ཡོན་གྱི་ཁྱིམ་གཞིས”སོགས་སློབ་སྦྱོང་ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཨུ་ཡོན་གྱིས་དཔེ་ཀློག་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་། ཆབ་སྲིད་གསོ་སྦྱོང་བཅས་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱིས་སྤེལ་བ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་སློབ་སྦྱོང་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་ཆུང་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཐེངས་32བྱས་པ། “སྲིད་གྲོས་ཀྱི་སློབ་ཁང”ཐེངས་12དང་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་འཆད་ཁྲིད་ཐེངས་10བྱས་པ། ཨུ་ཡོན་གྱི་དཔེ་ཀློག་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་6སྤེལ་བ་བཅས་བྱས་པས། མི་རིགས་ཁག་དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣས་ཆབ་སྲིད་ཐད་སྔར་བས་མཐུན་སྒྲིལ་མཉམ་ལས་དང་། བསམ་བློའི་ཐད་སྔར་བས་ཐུན་མོང་ཡར་ཐོན། བྱ་སྤྱོད་ཐད་སྔར་བས་གོམ་སྟབས་གཅིག་གྱུར་བཅས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།

དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ལས་སྟེགས་དང་གཞི་རྟེན་གསར་གཏོད་བྱས་ནས“གངས་ལྗོངས་སེམས་མཐུན”གྱི་འགན་སྒྲུབ་སྤུས་རྟགས་གཏོད་པ་དང་། རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་གྱིས་ཨུ་ཡོན་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པ་དང་། ཏང་ཡོན་ཨུ་ཡོན་གྱིས་ཏང་ཕྱིའི་ཨུ་ཡོན་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པ། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པས་ཨུ་ཡོན་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པ། ཨུ་ཡོན་གྱིས་ཨུ་ཡོན་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པ། ཨུ་ཡོན་གྱིས་ལས་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི“འབྲེལ་གཏུག་ལྔའི”ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་མི་ཐེངས་1750ལ་འཚམས་འདྲི་དང་སྤེལ་རེས་བྱས་ཡོད། བརྩེ་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས“གྲོགས་པོ་སྒྲིག་པ”དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་གྱི་ཇ་སྟོན་ཚོགས་འདུ་དང་ཏང་ཕྱིའི་མི་སྣའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ། མི་རིགས་ཁག་དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་དབྱར་དུས་མཐུན་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ་བཅས་འཚོགས་པ། “ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་ཉམས་ལེན་བྱེད། རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ”དང་། “ཟབ་སྦྱོང་མཐིལ་རྟོགས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ། རང་འགན་གཙང་སྒྲུབ་ཀྱིས་ལྟེ་མཐུན་སྒོར་དབྱིབས་ཡག་པོ་འབྲི”སོགས“ཨུ་ཡོན་གྱི་ཁྱིམ་གཞིས”ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་7སྤེལ་ཡོད། མཐོང་རྒྱུ་དང་ཚོར་རྒྱུ་ཡོད་པའི“གཏམ་རྒྱུད་ཤོད་པ”དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བོད་དུ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྐབས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་དང་ཉིང་ཁྲིའི་ཀ་ལ་གྲོང་ཚོའི་ཡུལ་མི་ཡོངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ལན་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་སྒྲོག་འགྲེལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་60རིང་གི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཁྱབ་བཅས་བྱས་ནས་མི་རིགས་ཁག་དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ཏང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པ་དང་། ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚོར་བ། ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཅས་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཡོད།

གཞན་ཡང་། ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཀྲུང་གོ་གསར་པའི་ལོ་རྒྱུས། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་ལོ་རྒྱུས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་དང་དེ་བཞིན་བོད་ས་གནས་དང་མེས་རྒྱལ་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་ཏན་ཏིག་སྤེལ་ནས་རྒྱ་ཆེའི་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱིས“མོས་སེམས་ལྔ”ཟམ་མི་ཆད་པར་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཡོད། “‘འདུ་ཤེས་གསུམ’གྱི་སློབ་གསོའི་གྲུབ་འབྲས་རྒྱུན་མཐུད་སྲ་བརྟན་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བ་དང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོཌ་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ”སོཌ་ཀྱི་ཆེད་དོན་རྟོག་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ལས་རིཌ་ཀྱི་མི་སྣ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་ཡང་དག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྟ་བ། རིག་གནས་ཀྱི་ལྟ་བ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཡོད།

གཞུང་འཁྱོངས་གསར་འབྱེད་དང་སྤུས་འབྲས་ལེགས་གཉེར་གྱིས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རམ་འདེགས་བྱས་པ།

སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱིས“སྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་། གསར་གཏོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས། དངོས་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་འགན་སྒྲུབ་ནུས་པ་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས་པའི”ནན་བཤད་གནང་བ་རེད།

2025ལོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱུན་འཛིན་ཁྲོད་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་གསར་གཏོད་བྱེད་པ་དང་། བྱ་ཐབས་དང་བྱེད་སྟངས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་ལས་སྟེགས་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་སྟེ། གྲོས་གཞི་དང་། ཡུལ་བབ་དམངས་འདུན་མཚོན་པའི་ཆ་འཕྲིན། རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་ཡིག རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག གསར་འགྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་སོགས་རྒྱུན་གཏན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་ཀའི་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། སྤུས་ཚད་ཀྱི་སྟོན་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་། “གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ”དང“གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཚུལ”ལ་དམིགས་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་གྲོས་གཞིའི་ལས་དོན་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ་གྲོས་གཞི་རྗེས་འདེད་སྒྲུབ་སྐུལ་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་ཨུ་ཡོན་ཚང་མའི་གྲོས་གཞི་དང་། སྒྲུབ་གཉེར་ཚན་པ་ཡོངས། སྒྲུབ་གཉེར་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་བཅས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཡོད། ལོ་ཧྲིལ་པོར་གྲོས་གཞི་476འབྱོར་བར། གྲོས་གཞི་473ཐོ་འགོད་བྱས་པ་དང་། གཙོ་གནད་གྲོས་གཞི་37སྒྲུབ་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། ལོ་འཁོར་གྱི་གྲོས་གཞི་ཡག་ཤོས་33བདམས་པ་རེད།

དེ་དང་ཆབས་ཅིག གོང་ཞུའི་ཐབས་ལམ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་ཡུལ་བབ་དམངས་འདུན་ཆ་འཕྲིན་151དང《རྒྱལ་དོན་དམངས་འདུན》ཐེངས་26འབུལ་སྐྱེལ་བྱས་པར་ཡུལ་བབ་དམངས་འདུན་ཆ་འཕྲིན་ལས་དོན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ“ཨུ་ཡོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད”དང“གསར་བརྗེའི་དྲན་ཤེས”ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞི་འཚོལ་བསྡུ་བྱས་པ་དང《བོད་ཀྱི་གསར་བརྗེའི་དྲན་ཤེས་རྩོམ་ཡིག་ཕྱོགས་བསྡུས》རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས“སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་གྱི་སྤུས་འབྲས་ལེགས་གཉེར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི”སློབ་སྦྱོང་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་75འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ། དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་54ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ཡོད།

གཞན་ཡང་། གསར་འགྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ“བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་60འཁོར་བ། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་འགན་སྒྲུབ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུ”འཚོགས་པར། ལྗོངས་ཕྱི་ནང་གི་རིགས་ཁག་གི་སྨྱན་སྦྱོར་གྱིས་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་གཏོང་སྤེལ་300བྱས་པ་དང་། 《བོད་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས》དང་། 《བོད་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་དང་ལག་ལེན》དུས་ཐེངས་6དང་《ཨུ་ཡོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད》དུས་ཐེངས་4བཅས་རྩོམ་སྒྲིག་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ། 《བོད་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལོ་རིམ་མེ་ལོང》དཔེ་སྐྲུན་བཅས་བྱས་པར། ཏང་གི་གསུང་སྒྲ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་གཏིང་ཟབ་དང་། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་འགན་སྒྲུབ་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཁྱབ། ཨུ་ཡོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་མངོན་པ། མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་ཀྱི་དྲང་ནུས་གཅིག་སྡུད་ནུས་ལྡན་བཅས་ཐུབ་ཡོད།

ལྷག་ཚེ་དང་དབང་སྒྲོན་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར།